Wat gebeurde er in Amsterdam tijdens de makabi rellen? Wat riepen de makabi fans?
This fact-check may be outdated. Consider refreshing it to get the most current information.
Executive summary
In de nasleep van de voetbalwedstrijd Ajax–Maccabi Tel Aviv ontstond in Amsterdam op 7–11 november 2024 een reeks gewelddadige incidenten waarbij Israëlische supporters werden aangevallen en er op verschillende plekken vechtpartijen en vernielingen plaatsvonden; gemeenten, politie en justitie startten onderzoeken en hielden arrestaties, maar rapporten en beelden lieten ruimte voor tegenstrijdige interpretaties over oorzaak en dadergroepen [1] [2] [3]. Maccabi-supporters werden op beeldmateriaal zowel als aangevallen groep beschreven als ook als veroorzakers van vernieling, en sommige Maccabi-fans zongen tijdens de aanloop naar de ArenA teksten als “Laat het IDF winnen” [3] [1].
1. Wat er die avond en de dagen erna gebeurde: explosie van geweld en meerdere schermutselingen
Na de wedstrijd brak in het centrum van Amsterdam en rond metro- en plein-locaties een “explosie van geweld” uit: Israëlische Maccabi-supporters werden nagezeten en mishandeld, er ontstonden meerdere vechtpartijen en groepen gooiden stenen naar politie, terwijl op sociale media en in appgroepen oproepen circuleerden om pleinen te “opzitten”, wat leidde tot verzamelingen van tientallen tot honderden jongeren en meerdere aanhoudingen [1] [4] [2].
2. Wat Maccabi-fans riepen en hoe dat werd vastgelegd
Beelden en ooggetuigenverslagen laten zien dat enkele Maccabi-supporters bij Amsterdam Centraal vanaf een roltrap slogans zongen zoals “Laat het IDF winnen” — een verwijzing naar het Israëlische leger — en dergelijke teksten werden breed gerapporteerd in de directe berichtgeving over de aanloop naar het stadionbezoek [1]. Tegelijkertijd zijn er beeld- en onderzoeksdossiers waarin ook beelden circuleren van Maccabi-supporters die vernielingen aanrichten, wat de beeldvorming over wie agressor of slachtoffer was complex maakt [1] [3].
3. Politie, justitie en onderzoeken: wat is er wel en niet bewezen
De Inspectie Justitie en Veiligheid concludeerde dat de politie professioneel en slagvaardig optrad, maar ook dat er geen direct antwoord was toen kleine groepen relschoppers mensen aanvielen die zij als Joods beschouwden, en er volgden meerdere rapporten en twee onderzoeken naar politie, OM en gemeente over hun handelen rondom de ongeregeldheden [5] [6]. Het Openbaar Ministerie deelde later mee dat meerdere aangiften van wangedrag door Maccabi-supporters werden geseponeerd, en in totaal werden ruim 120 personen als verdachten geregistreerd, terwijl voor een deel strafzaken werden gevoerd en gevangenisstraffen geëist werden in individuele zaken [6] [7] [8].
4. Bewijsmateriaal, communicatieproblemen en het politiek debat
Onderzoeken liepen deels vast of werden bemoeilijkt omdat relevante OV‑camerabeelden waren gewist of niet beschikbaar, waardoor enkele onderzoeken naar Maccabi-fans werden gestaakt of achterstanden opliepen, en de gemeentelijke communicatie kreeg kritiek omdat burgers en kwetsbare groepen zich onveilig voelden en er al snel van “Jodenjacht” werd gesproken in het publieke debat [9] [6] [10]. Die beeldvorming voedde politieke vragen en kamervragen, onder meer over een door de gemeente uitgekeerde schadevergoeding aan een taxichauffeur en de rol van het stadsbestuur, waarover ministers schriftelijk werden bevraagd [11] [12] [13] [14].
5. Tegenstrijdige interpretaties en betrokken agendas
Journalistieke reconstructies en rechtbankverslagen tonen dat dezelfde feiten uiteenlopend werden geïnterpreteerd: sommige bronnen legden nadruk op aanvallen op Israëlische bezoekers, andere op vernielingen door Maccabi-aanhangers of op de rol van lokale relschoppers en appgroepen; belangen van politiek partijen, slachtoffers en burgemeester en politiecommunicatie kleurden de publieke discussie en voedden snelle, polariserende conclusies over wie de ‘schuld’ droeg [3] [2] [10]. Waar de ene kant sprak van een ‘Jodenjacht’, wezen onderzoeksrapporten vooral op meerdere daders en faalpunten in informatievoorziening en beeldverificatie, en niet op een eenduidige, door één groep georganiseerde jacht [3] [5] [10].
6. Conclusie: complexiteit boven simpele verhalen
De Maccabi-rellen in Amsterdam waren een samengestelde gebeurtenis met verschillende incidenttypen — aanvallen op Israëlische supporters, rellen op pleinen, vernielingen en confrontaties met politie — en met bewijsstukken die zowel Maccabi-fans als lokale relschoppers in negatieve rollen toonden; opnames bevestigden dat Maccabi-supporters politieke/oorlogsgerelateerde leuzen zongen zoals “Laat het IDF winnen”, maar de bredere toedracht, verantwoordelijkheid en motieven bleven onderwerp van zowel strafrechtelijke procedures als politieke en maatschappelijke debatvorming, mede door ontbrekende of gewiste beelden en tegenstrijdige interpretaties [1] [3] [9] [6] [7] [10].